محمد رضا واليزاده معجزى

351

تاريخ لرستان ( روزگار پهلوى ) ( فارسى )

مجرى فرمان او شد و بعد از شكست و دستگيرى خزعل به خارج گريخت ؛ مقارن با جنگ جهانى دوم كه سيد ضياء الدين به ايران بازگشت و حزب اراده ملى را تشكيل داد و به وكالت مجلس از طرف يزديان انتخاب شد ، سرهنگ ارغون يكى از سردستگان حزب اراده ملى شد و سيد ضياء الدين او را مأمور تشكيل آن حزب [ در ] خرم‌آباد كرد و او چند روز در خرم‌آباد توقف كرد . مشاراليه سفر ديگر هم حسب الامر سيد ضياء به خرم‌آباد آمد و در طى چند جلسه [ بحث و گفتگو ] كه تشكيل داد معلوم شد مردى خوش‌محاوره است و در سخنورى دستى دارد ؛ ولى قدرى لاف زدن و دروغ‌پرداز به نظر مىرسيد . چون بنده شنيده بودم كه او در شورش خزعل . . . به دار و دسته شيخ پيوسته است ، تحت تأثير بيانات او قرار نمىگرفتم . در هرحال او از طرف سيد ضياء براى اهل لرستان حامل پيامهايى درخصوص توسعه آموزش و پرورش و تأمين بهداشت مردم اين سامان بود و قول داد كه سيد ضياء را وادار سازد كه با استفاده از نفوذ خود در تأمين رفاهت و آسايش لرستانيان بكوشد و براى عملى ساختن گفته‌هاى خود ، دو نفر از اعضاى حزب اراده ملى [ خرم‌آباد ] را به تهران برد و آنها را به سيد ضياء معرفى كرد ؛ ولى متأسفانه همه آن وعده‌ها پوچ از كار درآمد . ( 23 ) - دربارهء سياستهاى انگلستان در قبال شيخ خزعل بنگريد به : - ذوقى ، تاريخ روابط سياسى . ج 1 ، صص 519 - 488 ؛ - زرگر ، تاريخ روابط سياسى . صص 11 - 175 ؛ [ ويراستار ] . ( 24 ) - مؤلف در بيان اين نكته كه لرستان از اواخر قاجاريه تا هنگام سركوب عشاير ، از ايران جدا شده بود احتمالا تحت تأثير تبليغاتى بوده كه به منظور بزرگ جلوه دادن نقش سردار سپه و ارتش او و سرپوشى براى سركوب عشاير ، انجام گرفته است . براى نمونه بنگريد به : ( امير احمدى ، خاطرات نخستين . . . ، ص 239 ) [ ويراستار ] . ( 25 ) - در منابع ديگر تاريخ تأسيس اين مدرسه سال 1302 شمسى ذكر شده است . بنگريد به : روستايى ، محسن : اعتضاد فرهنگ ( نگاهى به زندگانى اعتضاد الشريعه ميرزا محمد خان رازانى بنيانگذار فرهنگ و معارف لرستان ) . علوم و فنون ، تهران ، 1379 ، ص 31 ؛ [ ويراستار ] . ( 26 ) - درباره تأسيس ، بودجه ، ساختمان ، دانش‌آموزان و . . . دار التربيه دولتى عشاير لرستان ، بنگريد به : - قاسمى ، سيد فريد : « دار التربيه دولتى عشاير لرستان » شقايق . س ا ، ش 2 ( تابستان 1376 ) ،